Türkiye'de 10 bin 503 anıt ağaç ve 319 mağara doğal miras olarak tescillendi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, Türkiye genelinde doğal miras olarak kabul edilen 10 bin 503 anıt ağaç ile 319 mağara tescillenerek koruma altına alındı. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nce yürütülen çalışmalarla, bulundukları bölgenin tarihi, kültürel ve folklorik kimliğinde önemli yere sahip anıt ağaçların tespiti ve tescili sürdürülüyor. Tescil edilen ağaçlar yalnızca kayıt altına alınmakla kalmıyor, aynı zamanda düzenli bakım ve rehabilitasyon çalışmalarıyla korunuyor. Anıt ağaçlar; taşıdıkları özelliklere göre boyutsal, tarihi, folklorik ve mistik olmak üzere dört ana grupta sınıflandırılıyor. Tarihi anıt ağaçlar, geçmişte yaşanan önemli olaylara ya da şahsiyetlere tanıklık eden ağaçları kapsarken; mistik anıt ağaçlar, dini inançlar doğrultusunda yöre halkı tarafından kutsal kabul edilenleri içeriyor. Folklorik anıt ağaçlar ise yöresel geleneklerin, toplumsal olayların veya hafızalarda yer eden anıların merkezinde yer alan ağaçları ifade ediyor. Boyutsal anıt ağaçların tespitinde ise yaş, gövde ve tepe çapı ile boy uzunluğu kriterleri dikkate alınıyor. Tescil işlemlerinin ardından anıt ağaçlar için kapsamlı rehabilitasyon ve bakım çalışmaları yürütülüyor. Bu kapsamda, gövde ve tepe tacında bulunan zararlı mantarlar, ökseotları, sarmaşıklar, kuru ve hastalıklı dallar temizleniyor. Ağaçlara zarar veren tel, ip, kablo ve tabela gibi yabancı unsurlar da ortamdan uzaklaştırılıyor. Mantar ve bakteri kaynaklı hastalıkların tespit edildiği ağaçlarda budama sonrası dezenfekte işlemleri uygulanırken, kalın dalların kesiminde kabuk zararını önlemek için aşamalı kesim yapılıyor. Kesim yüzeyleri ise çürümeye karşı koruma altına alınıyor. Rehabilitasyon sürecinde, ağaçların kök boğazı çevresindeki beton, asfalt ve parke gibi yapay sert zeminler dikkatlice kaldırılıyor. Ardından toprak takviyesi yapılarak kök gelişimini destekleyen uzun süreli salınımlı gübre ve besin uygulamaları gerçekleştiriliyor. Öte yandan, Türkiye genelinde farklı statüler altında bulunan ve henüz yeterince tanınmayan mağaraların da “tabiat varlığı” olarak tescillenmesi amacıyla çeşitli bölgelerde projeler yürütülüyor. Yapılan çalışmalar sonucunda, tabiat varlığı olarak tescil edilen mağara sayısı 319’a ulaştı. Bakanlık, bu doğal oluşumların korunarak gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor.