Danıştay'dan Atmacacılığı Etkileyen Karar
Danıştay’ın, atmacaların avlanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşuna ilişkin düzenlemeyi iptal etmesi, Karadeniz’de köklü bir geçmişe sahip olan atmacacılık geleneğini yeniden gündeme getirdi. Karar, bölge halkı tarafından kültürel mirasa yönelik bir müdahale olarak değerlendirilirken, atmacacılar ise karara tepki gösterdi.
Artvin, Rize ve Trabzon’da kuşaktan kuşağa aktarılan atmacacılık, Karadeniz’in kültürel yaşamında önemli bir yere sahip. Yerel halk için sadece bir uğraş değil, aynı zamanda kimliğin bir parçası olarak görülen bu gelenek, son hukuki gelişmeyle birlikte belirsizlik sürecine girdi.
Doğa Derneği’nin başvurusu üzerine Danıştay 10. Dairesi, 2021-2022 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) Kararı’nın bazı hükümlerini iptal etti. Mahkeme, atmacaların yakalanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanmasına izin veren düzenlemenin uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu belirterek iptal kararı verdi. MAK kararının diğer hükümleri ise büyük ölçüde reddedildi. İptal kararı, mutlak koruma altında bulunan kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanmasını yasaklayarak atmacacılığın sürdürülebilirliğini sorgulanır hale getirdi.
Danıştay kararının ardından Artvin’in Arhavi ilçesinde, atmacacılık geleneği ve yasak süreciyle ilgili geniş katılımlı bir istişare toplantısı düzenlendi. Toplantıya, atmaca severler, avcı ve atmacacılar dernek başkanları, sivil toplum kuruluşları, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar ve vatandaşlar katılarak, yörede “şaço” ya da “ciciyen” olarak bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşuna yönelik yasağın etkileri ele alındı.
Fındıklı Avcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, toplantı sonrası yaptığı açıklamada hukuki sürece itiraz edeceklerini belirterek, “Bu karar kültürümüze yapılmış bir saldırıdır. Yeterli araştırma yapılmadan alındığını düşünüyoruz. Atmaca, dedelerimizden bize kalan bir mirastır. ‘Şaço’ serbest bırakılana kadar mücadelemiz sürecek.” ifadelerini kullandı.
Arhavi Avcılar, Atıcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Refik Lakerta ise dava sürecinden haberdar edilmediklerini savunarak, “Atmacacılık bizim için sadece bir uğraş değil, bir yaşam biçimi. Bu süreçte kendimizi ifade etme fırsatı bulamadık. Geleneksel kültürümüzün zarar görmesine izin vermeyeceğiz.” dedi.
Öte yandan, Danıştay kararından yaklaşık iki hafta önce Arhavi Gençlik Merkezi tarafından düzenlenen bir etkinlikte atmacacılık geleneği gençlere tanıtılmış ve kültürel mirasın yaşatılmasına yönelik çalışmalar yapılmıştı.
